Sut i gael hadau blodau gwyllt

Felly, rydych am roi tro ar hau a thyfu blodau gwyllt brodorol y DU, ond heb hadau? Rydych chi yn y lle cywir!

Y newydd da yw ei bod yn gymharol hawdd cael gafael ar hadau a dydyn nhw ddim yn rhy ddrud, yn dibynnu ar yr hadau yr ydych eu heisiau.

Gallwch eu prynu o ganolfan arddio leol, siop DIY, archfarchnad, neu siop ar-lein. Neu, gallech ofyn am gyfraniadau oddi wrth dyfwyr blodau gwyllt eraill neu hyd yn oed gasglu rhai eich hun. Dyma rywfaint o wybodaeth ar sut i gael gafael ar hadau blodau gwyllt mewn pryd ar gyfer y tymor tyfu.

Rhybudd pwysig: os ydych yn byw mewn ardal wledig neu lled-wledig, efallai y bydd angen ichi fod yn fwy gofalus er mwyn osgoi cyflwyno rhywbeth allai chwalu’r cydbwysedd lleol o blanhigion a bywyd gwyllt… os felly, dylech holi am gyngor oddi wrth eich Ymddiriedolaeth Bywyd Gwyllt lleol.

Cyfraniadau oddi wrth dyfwyr blodau gwyllt eraill

Hand pouring seeds into a paper bagPan ddaw’r Haf i ben bydd y blodau gwyllt yn gollwng eu hadau, sef sut y bydd hau’n digwydd ym myd natur, heb ymyrraeth pobl.

Ond weithiau bydd pobl yn casglu’r hadau o’r blodau gwyllt hyn cyn iddyn nhw chwalu hyd lawr. Dyma’r bobl sydd angen ichi eu holi!

Gallwch ddarllen mwy am sut i gasglu hadau ar ein tudalen Sut i Gasglu a Storio eich Hadau Blodau Gwyllt​

Y peth gwych am dderbyn hadau fel hyn (heblaw’r ffaith eu bod am ddim!) yw eich bod yn gwybod ble y maent wedi eu tyfu, felly gallwch fod yn hyderus eu bod yn frodorol i’r ardal ble byddwch yn eu hau.

Gallech anfon neges i’ch ffrindiau trwy’r cyfryngau cymdeithasol neu e-bost. Neu gallech chwilota trwy ein map i weld os oes prosiectau neu safleoedd gerllaw allai fod wedi tyfu blodau gwyllt yr Haf yma.

Prynu ar-lein neu mewn siop: cofiwch ofyn yw’r hadau’n ‘frodorol’

Seeds nestled in a hand

Pan fyddwn yn dweud ‘brodorol’, rydym yn golygu hadau sydd i’w cael yn naturiol ac sydd wedi eu tyfu yn y wlad ble rydych am eu hau. Bydd y wybodaeth yma i’w gweld fel arfer ar gefn y pecyn hadau, er nad yw wedi ei nodi bob amser.

Rydym yn frwd dros annog pobl yn y DU i dyfu blodau gwyllt brodorol, felly os byddwch chi’n ymweld â chanolfan arddio neu siop ar-lein, cofiwch holi o ble maent yn cael eu hadau. Neu, rhowch dri i un o’r cyflenwyr a awgrymir isod, sydd i gyd yn cyflenwi hadau brodorol.

Dyma bethau i gadw llygad amdanynt:

Gwiriwch y label - gwiriwch i weld os ydynt wedi eu labelu fel hadau brodorol o’r DU. 
Pecyn cymysg - gall llawer o’r cymysgeddau hadau blodau gwyllt a geir mewn canolfannau garddio ac ar-lein gynnwys hadau planhigion egsotig, sydd wedi eu cynnwys oherwydd eu bod yn lliwgar neu’n ‘drawiadol’, ond fydd ddim mor fuddiol i fywyd gwyllt y DU â gwir flodau gwyllt brodorol y DU.
Tarddiad - dylai eich cyflenwr allu dweud wrthych o ba wlad y mae’r hadau yr ydych yn eu prynu’n tarddu.
 
Ar gyfer safleoedd gwledig neu led-wledig - dylai cyflenwr cyfrifol allu cynnig cyngor ichi ar y cymysgedd hadau gorau ar gyfer eich safle.

Gallwch ddarllen mwy am bwysigrwydd blodau gwyllt brodorol y DU ar ein tudalen Pam fod blodau gwyllt yn bwysig

Dyma wefannau y gallech ymweld â nhw:

Pa fath o hadau ddylwn i eu prynu?

Mae’r holl arweiniad yr ydym yn ei ddarparu ar sut i dyfu hadau blodau gwyllt felly mae’n bosibl na fydd yn berthnasol ar gyfer mathau eraill o hadau, fel blodau haul, felly cofiwch am hyn pan fyddwch yn chwilio am hadau i’w prynu.

Mae dros 1,600 o rywogaethau o flodau gwyllt ym Mhrydain ac Iwerddon. Felly ’does dim prinder o ddewis! Gallwch brynu pecynnau’n cynnwys hadau blodau gwyllt unigol, fel llygad-llo mawr, ond er mwyn creu arddangosfa liwgar, drawiadol, gallwch brynu cymysgeddau o wahanol hadau. Mae’n debyg y sylweddolwch fod siopau a chanolfannau garddio’n cynnig pecynnau ichi fel ‘Hadau Blodau Gwyllt Unflwydd’ neu ‘Gasgliad Blodau Gwyllt’.

Ar gefn y pecyn ceir rhestr o’r gwahanol fathau o hadau’r tu mewn, a gallwch ddefnyddio ein Oriel Blodau Gwyllt i weld pa fath o flodau y bydd yr hadau hyn yn eu cynhyrchu, os ydynt wedi eu rhestru!

Mae pob blodyn gwyllt yn dod o dan un o’r categorïau canlynol:

Bydd blodau gwyllt unflwydd yn blodeuo yn eu haf cyntaf a chynhyrchu hadau’n gyflym, fydd yna’n tyfu’n blanhigion newydd y flwyddyn ganlynol. Ac yn y blaen…
Bydd blodau parhaol yn aros i flodeuo tan eu hail haf - cyn byw am nifer o flynyddoedd.
Bydd blodau eilflwydd yn tyfu yn eu blwyddyn gyntaf ond fyddan nhw ddim yn blodeuo a chynhyrchu hadau tan eu hail flwyddyn, er bydd ambell un yn ymddwyn yn wahanol trwy gopïo planhigion unflwydd. Wedi cynhyrchu hadau, bydd y planhigion hyn fel arfer yn marw yn yr un modd â blodyn unflwydd.

Am arddangosfa hirhoedlog o flodau gwyllt y tu hwnt i’r flwyddyn gyntaf, mae’n syniad da i geisio prynu cymysgedd sy’n cynnwys amrywiaeth o’r uchod i gyd.

Faint ddylwn i gael?

Mae’n dibynnu pa mor fawr yw’r llecyn!

Mae’n swnio’n amlwg, ond gall fod yn anodd gweithio allan faint sy’n ddigon. Un canllaw defnyddiol yw 1g ar gyfer 1m² ond mae wastad yn ddefnyddiol caniatáu mwy ar gyfer hau’n fwy hael. Mae’r mwyafrif o becynnau hadau sydd ar werth yn amrywio o 1-3g ond cofiwch wneud yn siŵr eich bod yn gwirio cefn y pecyn cyn eu prynu.

Ac i gadw pethau’n ddiddorol… mae maint yr hadau’n amrywio’n ôl y rhywogaeth felly bydd rhai pecynnau’n nodi nifer yr hadau yn hytrach na’r pwysau. Os felly, byddwch angen syniad bras o faint y blodau gwyllt er mwyn amcangyfrif faint o dir y gall y pecyn ei orchuddio (er, cofiwch na fydd pob hedyn yn egino).

Ond, daliwch eiliad…! Cyn ichi greu swm gymhleth i weithio allan yn union beth fyddwch ei angen, neu eich bod hanner ffordd trwy hau ac yn sylweddoli eich bod wedi rhedeg allan o hadau, efallai y dylech brynu ychydig yn ormod. Gallwch hau’r gweddill y tro nesaf.

Unwaith ichi brynu eich hadau, bydd angen ichi eu cadw mewn lle oer, sych, heb lygod tan ichi eu hau. Bydd hyn yn eu cadw’n iach ac yn sicrhau eu bod mor hyfyw a phosibl. (Hyfyw yw gallu’r hedyn i egino, mae’n dirywio wrth i’r hedyn heneiddio).

Beth os ydw i am hau ardal llawer mwy?

Os byddwch am brynu cyflenwad mawr o hadau, mae’n debyg y bydd yn rhatach mynd at gyflenwr arbenigol, fel y rhai a restrir uchod.

Alla’ i brynu planhigion yn lle hadau?

Gallwch, ond efallai yr hoffech ystyried y ffactorau gwahanol hyn yn gyntaf:

Yr hyn yr ydych am ei dyfu - os na allwch ddod o hyd i hadau blodyn gwyllt penodol, efallai y gallwch ddod o hyd i blanhigyn plwg (gweler isod) y neu lle.
Cyllideb - mae hadau’n gymharol rad, tra bydd planhigion mewn pot yn ddrud, yn enwedig ar gyfer ardal eang.
Cost yn erbyn ymdrech - bydd planhigion mewn pot angen llai o waith paratoi safle ond yn costio mwy na hadau.
Yr adeg o’r flwyddyn - mae llawer o hadau blodau gwyllt angen cyfnod o oerfel cyn egino, tra bo planhigion mewn pot wedi ymsefydlu eisoes ac yn barod i’w plannu allan yn hwyrach yn y flwyddyn os ydych wedi methu’r cyfnod hau hadau.
Canlyniadau - pa mor fuan ydych chi am weld ffrwyth eich llafur? Bydd hadau’n cymryd hirach i greu canlyniadau ond gallent eich synnu unwaith iddynt gychwyn.

Beth yw planhigyn plwg?

Wrth ichi chwilio, mae’n bosibl y dewch ar draws dewis rhwng hadau neu blanhigion plwg. Mae planhigyn plwg yn hedyn sydd wedi ei dyfu eisoes yn blanhigyn bychan iawn. Gallant roi cychwyn cynnar ichi ond byddant yn costio mwy na hadau. 

Os oes gennych gwestiynau pellach, anfonwch e-bost at ein tîm [email protected] ac fe wnawn ein gorau i helpu.